Fototerapia na łuszczycę

W leczeniu łuszczycy wykorzystuje się naturalne światło ultrafioletowe ze słońca lub kontrolowane dawki sztucznego światła ultrafioletowego. Fototerapia na łuszczycę powinna przebiegać pod kontrolą lekarza, ponieważ przebywanie na słońcu lub w solarium może spowodować uszkodzenia skóry i zwiększyć ryzyko zachorowania na raka skóry.

Światło słoneczne

Duża część światła słonecznego składa się z pasm światła ultrafioletowego (UV) o różnej długości fali. Pochłonięte przez skórę światło UV hamuje proces powstawania łuszczycy, ponieważ zabija w skórze aktywne limfocyty T. Działanie to ogranicza stan zapalny i spowalnia wymianę komórek skóry, powodującą łuszczenie.

Leczenie łuszczycy światłem słonecznym to jedna z pierwszych metod przy terapii tej choroby. U wielu osób codzienne, krótkie i niewywołujące poparzeń ekspozycje skóry pokrytej łuszczycą na słońce pomagają oczyścić lub polepszyć objawy schorzenia.

Ultrafiolet B (UVB)

Ultrafiolet B jest światłem o krótkiej długości fali, wchłanianym przez naskórek. Sztuczne źródło UVB może być wykorzystane w leczeniu łuszczycy lekko lub umiarkowanie nasilonej. Niektórzy dermatolodzy rozpoczynają u swoich pacjentów leczenie łuszczycy światłem UVB zamiast lekami na skórę.

Fototerapia UVB szerokopasmowym może zostać zastosowana na małe zmiany skórne, do leczenia rozprzestrzenionej łuszczycy lub na objawy choroby, które nie dają się wyleczyć lekami miejscowymi. Ten rodzaj fototerapii odbywa się w gabinecie lekarza przy użyciu paneli czy kabin świetlnych lub pacjenci korzystają z kabin świetlnych we własnym zakresie, stosując się do wskazówek lekarza.

Nowszy rodzaj UVB, czyli UVB wąskopasmowe, emituje część widma pasmowego ultrafioletu, która jest najskuteczniejsza w leczeniu łuszczycy. UVB wąskopasmowe jest lepsze niż UVB szerokopasmowe, ale mniej efektywne od terapii PUVA. Leczenie łuszczycy UVB wąskopasmowym staje się coraz bardziej popularne, ponieważ działa oraz jest wygodniejsze niż terapia PUVA. Początkowo może być wymagane zastosowanie przez pacjenta kilku terapii wąskopasmowym UVB w krótkich odstępach czasu, celem polepszenia stanu skóry. Kiedy poprawa już nastąpi, leczenie podtrzymujące raz w tygodniu może być wystarczające, aby utrzymać zadowalający efekt. Wąskopasmowe UVB ma również swoje wady - może powodować cięższe i dłużej utrzymujące się poparzenia skóry niż UVB szerokopasmowe.

Psoralen i ultrafiolet A (PUVA)

Ta metoda leczenia łuszczycy łączy doustne lub miejscowe zastosowanie leku, jakim jest psoralen, z ekspozycją skóry na ultrafiolet A (UVA). Światło UVA ma długą długość fali i penetruje skórę głębiej niż UVB, psoralen natomiast sprawia, że skóra jest bardziej wrażliwa na to światło. Terapię PUVA stosuje się zwykle, kiedy łuszczyca zajmuje więcej niż 10% skóry lub kiedy utrudnia pacjentowi wykonywanie zawodu (np. łuszczyca na rękach u sprzedawcy lub łuszczyca na twarzy u nauczyciela).

W porównaniu z terapią szerokopasmowym UVB, leczenie PUVA 2 - 3 razy w tygodniu oczyszcza skórę dokładniej i przy mniejszej liczbie sesji, ale posiada więcej krótkoterminowych skutków ubocznych, w tym: bóle głowy, nudności, zmęczenie, swędzenie i pieczenie. Po zażyciu psoralenu należy unikać słońca, aby zapobiec poważnym poparzeniom skóry, a także trzeba chronić oczy okularami absorbującymi promienie UVA, przez 1 - 2 dni. Leczenie długoterminowe jest powiązane ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka skóry (rak kolczystokomórkowy skóry, czerniak złośliwy). Równoczesne stosowanie z PUVA leków na łuszczycę wpływających na system immunologiczny, takich jak cyklosporyna, niesie ze sobą małe korzyści i zwiększa ryzyko raka.

Fototerapia łączona z innymi terapiami

Badania wykazały, że łączenie terapii światłem ultrafioletowym z retinoidami (np. acitretin), zwiększa efektywność leczenia łuszczycy. Z tego powodu, jeśli fototerapia nie pomaga pacjentom, mogą zostać przepisane do równoczesnego stosowania retinoidy.

Fototerapia UVB może być łączona z retinoidami lub innymi lekami. Jednym z programów łączonej terapii na łuszczycę jest metoda Ingrama, która obejmuje kąpiel w smole węglowej, fototerapię UVB i nakładanie na skórę, na 6 do 24. godzin pasty z ditranolem i kwasem salicylowym. Podobna jest terapia metodą Goeckermana, która łączy maść ze smoły węglowej i fototerapię UVB. Terapia PUVA również może być łączona z niektórymi lekami doustnymi na łuszczycę, np. retinoidami, aby zwiększyć jej skuteczność.